เครื่องปั้นดินเผา บ้านเหมืองกุง เชียงใหม่

เครื่องปั้นดินเผา บ้านเหมืองกุง เชียงใหม่

จังหวัดเชียงใหม่ เป็นอีกหนึ่งสถานที่สำคัญที่มีวัฒนธรรมมาอย่างยาวนานและมีเอกลักษณ์ของเครื่องใช้ที่มีชื่อเสียงนั่นก็คือ เครื่องปั้นดินเผา บ้านเหมืองกุง อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่

โดยพื้นที่แห่งนี้เป็นสถานที่ผลิตเครื่องปั้นดินเผาคุณภาพมีอายุยาวนานในการถ่ายทอดการทำเครื่องปั้นดินเผามาอย่างยาวนานกว่า 200 ปี แต่พื้นที่บริเวณแห่งนี้อยู่ใกล้แม่น้ำเป็นพื้นที่ที่มีดินดีเหมาะสำหรับการผลิตเครื่องปั้นดินเผา

ในอดีตในหมู่บ้านแห่งนี้ผลิตเครื่องปั้นดินเผาที่มีชื่อเสียงก็คือ…

น้ำหม้อน้ำต้น

ซึ่งเป็นภาชนะของทางภาคเหนือ หรือคนโทน้ำของชาวล้านนา ในอดีตคนในหมู่บ้านคือช่างสิบหมู่ขาทางเหนือและทำการผลิตเพื่อรับใช้เจ้านายฝ่ายเหนือเท่านั้น ไม่ได้ผลิตเพื่อจำหน่ายเป็นการทั่วไปหลังจากนั้น

ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 5 ได้มีการประกาศเลิกทาส ชาวบ้าน บ้านเหมืองกุง จึงผลิต ขึ้นเพื่อทำออกจำหน่ายเป็นการหารายได้ตั้งแต่นั้น

เทคนิคที่เป็นเอกลักษณ์ของการทำ เครื่องปั้นดินเผา บ้านเหมืองกุง

คือการใช้ดินเฉพาะ หลังจากนั้นเคลือบด้วยน้ำดินแดงและเทคนิคพิเศษที่ทำให้เครื่องปั้นดินเผามีความเงางามก็คือ การใช้หินแม่น้ำขัดบริเวณภาชนะเพื่อให้มีผิวที่เรียบ ช่วยลบความคมของพื้นผิวและหลังจากนั้นนำไปเผาด้วยอุณหภูมิที่เหมาะสม

ผลิตภัณฑ์ภาชนะจะมีความมันวาวแต่ถ้าใช้น้ำหนักมือขัดที่แรงจนเกินไปจะทำให้ภาชนะมีรอยขูดขีด จึงต้องเป็นผู้ที่มีความชำนาญในการขัดภาชนะที่จะทำให้ชิ้นงานทำออกมาได้สวย

เครื่องปั้นดินเผาเชียงใหม่

เริ่มจำหน่ายอย่างแพร่หลาย

หลังจากที่เริ่มผลิตออกมาเพื่อจำหน่ายตลาดที่สำคัญของการจำหน่ายก็คือจตุจักร หากเป็นทางภาคเหนือจะมีพ่อค้าคนกลางจากทางจังหวัดแพร่ ลำปาง สุโขทัย นำเครื่องปั้นดินเผา บ้านเหมืองกุง ไปจำหน่ายยังพื้นที่ของตัวเอง

ซึ่งความเป็นเอกลักษณ์ที่โดดเด่นของเครื่องปั้นดินเผาบ้านหนองกุงก็คือลักษณะรูปทรงเฉพาะตัวที่ไม่เหมือนใครและเทคนิคการใช้หินแม่น้ำขัดเพื่อให้ภาชนะเรียบและมีความมันวาวเมื่อผ่านการเผาภาชนะเป็นที่เรียบร้อย

สำหรับลายที่เป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่นก็คือ…

ลายใบโพธิ์

ซึ่งเป็นลายโบราณที่ทำกันมาตั้งแต่ดั้งเดิมและลายคล้ายรูปหัวใจคว่ำ

นอกจากนี้ช่างของพื้นที่ยังมีการประยุกต์เทคนิคการทำลายเช่นการกลิ้งลาย ขีดลายเขี้ยวหมา การแกะลายเป็นตัววี อีกทั้งมีการพัฒนาลวดลายให้เข้ากับยุคสมัยในปัจจุบันจึงทำให้มีผลิตภัณฑ์ออกมาตรงความต้องการของผู้บริโภคในยุคนี้

ศูนย์การเรียนรู้บ้านเหมืองกุง

ถึงแม้ในปัจจุบันช่างผู้ที่ทำการปั้นหม้อบริเวณบ้านเหมืองกุงส่วนใหญ่จะเป็นผู้สูงอายุและวัยกลางคน เพราะวัยรุ่นและหนุ่มสาวเริ่มให้ความสนใจน้อยลงจึงทำให้ชุมชนเกิดการรวมตัวเพื่อพัฒนาเป็นศูนย์การเรียนรู้บ้านเหมืองกุง

ศูนย์การเรียนรู้ในการปั้นเครื่องปั้นดินเผา บ้านเหมืองกุง

…เปิดโอกาสให้ผู้ที่สนใจในพื้นที่ต่างๆสามารถเข้าชมและศึกษาวิธีการผลิตเครื่องปั้นดินเผาตามภูมิปัญญาโบราณของบ้านเหมืองกุงเพื่อให้ภูมิปัญญาเหล่านี้ยังคงอยู่และเป็นการเผยแพร่ไปสู่คนรุ่นหลัง ให้รู้สึกหวงแหนในภูมิปัญญาชาวบ้านที่ถูกสืบทอดมาจากรุ่นสู่รุ่น…

สำหรับสถานที่จำหน่ายสินค้าที่สำคัญตั้งอยู่บริเวณแยกสะเมิงติดกับถนนใหญ่สามารถมองเห็นแหล่งจำหน่ายได้ง่าย โดยมีราคาให้เลือกหลากหลายตามรูปแบบของผลิตภัณฑ์โดยเป็นอีกหนึ่งจุดที่รวบรวมผลิตภัณฑ์จากชาวบ้านตามที่ต่างๆในบ้านเหมืองกุงมาจำหน่ายมากมายบริเวณแห่งนี้

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *